Osmanlı Kitabelerini Keşfetmek İçin Atölye Düzenlendi
Osmanlı yazı kültürünü tanıtmak ve paleografik okuma becerilerini geliştirmek amacıyla düzenlenen programların üçüncüsü, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Berk tarafından yürütülen “Taş, Hat ve Zaman Arasında: Osmanlı Kitabelerini Keşfetmek” başlıklı kitabe okuma atölyesiyle gerçekleştirildi.
İstanbul Üniversitesi tarafından her yaştan katılımcıya açık olarak düzenlenen atölyede, Osmanlı kitabeleri üzerinden okuma yöntemleri detaylı bir şekilde ele alındı. Prof. Dr. Süleyman Berk, atölyenin ikinci programında yaptığı konuşmada, mezar taşlarındaki kitabeleri yaklaşık 40 yıl önce araştırmaya başladığını ve o dönemde bu alana olan ilginin çok az olduğunu belirtti.
Mezar Taşlarını Tasnif Etmek Zor
Atölye kapsamında konuşan Prof. Dr. Süleyman Berk, son 30 yılda üniversitelerin ilahiyat fakülteleri ile Türk-İslam sanatları ve tarih ana bilim dallarının kitabeler üzerine çalışmalar yürüttüğünü ve ilginin artık sanat tarihi bölümlerine de yayıldığını aktardı.
Berk, yaptığı çalışmada yaklaşık 10 yıl boyunca “Zamanı Aşan Taşlar: Zeytinburnu’nun Tarihi Mezar Taşları” üzerine çalıştığını belirterek, mezar taşlarındaki kitabeleri tasnif etmenin oldukça zor olduğunu, okumanın güç olduğunu ve taşlara dokunmanın izin verilmediğini ifade etti.
Karacaahmet ve Merkezefendi Mezarlığı
Mezarlıkları bir kıyafet müzesine benzeten Berk, İstanbul’da hazirelerin korunduğunu ancak Karacaahmet ve Merkezefendi mezarlıkları gibi alanlarda kitabeli mezar taşlarının kaybolduğunu söyledi. Karacaahmet’in İslam dünyasının en eski ve en büyük mezarlıklarından biri olduğuna dikkat çeken Berk, eski kitabeli mezar taşlarının neredeyse hiç kalmadığını ve bu kültürün zamanla kaybolduğunu vurguladı.
Tarihi Eserler Milletin Tapusudur
Berk, sunumunda mezar taşı kitabelerini “başlık ve sembol”, “serlevha”, “kimlik”, “dua” ve “tarih” başlıkları altında anlattı ve çalışmaları sonucunda mezar taşlarında 250 farklı serlevha tespit etti. Tarihi eserlerin bir milletin tapusu niteliğinde olduğunu belirten Berk, toplumda bu konuda daha fazla hassasiyet oluştuğunu söyledi.
En Güzel Örnekler Nerede Görülüyor?
Osmanlı’nın son dönemine ait mezar taşı kitabelerinin taş işçiliği açısından en iyi örneklerinin Çemberlitaş’taki II. Mahmud Türbesi, Süleymaniye Camii Haziresi, Çemberlitaş Atik Ali Paşa Camii Haziresi ve Eyüpsultan Mezarlığı’nda görülebileceğini belirten Berk, “Taş, Hat ve Zaman Arasında: Osmanlı Kitabelerini Keşfetmek” başlıklı kitabe okuma atölyesinin mayıs ayına kadar Rami Kütüphanesi’nde devam edeceğini duyurdu.
