“`html

Trol Kavramının Anlamı ve Günümüzdeki Yeri

“Trol” terimi, internet ortamında bireyleri yanıltmayı, huzursuz etmeyi ya da çeşitli gruplar arasında çatışma yaratmayı hedefleyen ve zaman zaman saldırgan bir üslup kullanarak diğer kullanıcıları kışkırtmaya çalışan kişiler için kullanılmaktadır. Bu tanım, sosyal medya platformlarının -özellikle X (Twitter)- 2010’ların başlarında toplumsal yaşamımıza entegre olmasıyla birlikte önem kazandı. Aynı yıllar, kavramın siyaset alanında da kullanılmaya başlandığı dönemdir. Hükümeti desteklediği öne sürülen ve AKP bağlantılı anonim kullanıcıların sayısında artış, bu hesapların “Aktrol” olarak adlandırılmasına yol açtı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İddianamesi ve Trol Faaliyetleri

“Trol” kavramı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ile ilişkilendirilen bir iddianame aracılığıyla tekrar gündeme geldi ve bu sefer adli bir suçlamanın parçası oldu. Bu iddianamede, 15 sosyal medya hesabının paylaşımları suçlama unsurları arasında yer almaktadır. Siyasi eleştiriler ve yolsuzluk iddialarına dair yapılan paylaşımlar, savcılık tarafından “örgüt lehine manipülatif faaliyet” olarak değerlendirilmiş ve delil haline dönüştürülmüştür. İddianamenin “Eylem 19” başlıklı bölümünde, reklamcı Emrah Bağdatlı’nın Karpuz Medya adlı şirket aracılığıyla bazı sosyal medya hesaplarına mali destek sağladığı ve bu sayede belediyedeki “trol yapılanmasını finanse ettiği” iddia edilmektedir.

Şüpheli Hesapların Suçlamaları

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin resmi X hesabı ile İBB CHP Grubu’nun resmi X hesabının da dahil olduğu bazı şüpheli hesapların paylaşımları, iddianamede suçlama olarak kabul edilmiştir. İddianamede, toplamda 23 sosyal medya paylaşımında suç işlendiği ileri sürülmektedir. Öne çıkan paylaşım ise, İBB soruşturmasında tutuklu bir şüphelinin itirafçı olması durumunda 2 milyon dolar karşılığında tahliye edileceği iddiasına ilişkin hesaplardan yapılmış olan eleştirel tweetlerdir.

İfade Özgürlüğü ve Trol Faaliyetleri

Savcılık tarafından “trol” olarak tanımlanan hesapların, hakaret, nefret söylemi veya şiddeti teşvik eden içerikler üretmeyerek yalnızca bilgi paylaşımına veya siyasi eleştiriye odaklanarak hareket ettikleri belirtilmektedir. İddianamede, Murat Ongun’un bağlantılı olduğu Emrah Bağdatlı’nın, sosyal medya hesapları için finansman sağladığı kanaatine varıldığı ifade edilmektedir.

Trollüğün Siyasi Tarihi ve Geçmişteki Olaylar

İBB iddianamesinde siyasi eleştirilerin “trol faaliyeti” olarak suçlama haline getirilmesine karşın, geçmişte iktidarı destekleyen trol faaliyetlerinin daha ağır siyasi sonuçlar doğurduğu olaylar yaşanmıştır. Özellikle, dönemin başbakanı Ahmet Davutoğlu’nun 2017’deki siyasi istifası sırasında, bazı anonim hesapların etkinliği Davutoğlu tarafından gündeme getirilmişti. Trol faaliyetlerinin siyasi alanda nasıl kullanıldığını ve nasıl finanse edildiğini zaman içerisinde yaşanan olaylarla daha iyi anlayabiliriz.

Önemli Tarihler ve Olaylar

• Mart 2014: Mustafa Varank ve Sümeyye Erdoğan arasında geçen bir konuşmada sosyal medya kampanyası için “trollerin” destek vermesi gerektiği ifade edildi.
• Ağustos 2014: Abdullah Gül, kendisine yönelik yapılan trol hesapların kimliğini öğrenmek amacıyla sorgulama başlattı.
• Mayıs 2015: BBC Türkçe, AKP’nin sosyal medya faaliyetlerini yönetmek için kurulan “Yeni Türkiye Dijital Ofisi”ni haberleştirdi.
• Ekim 2015: Hafıza Kolektifi, “Aktroller”in Twitter’daki ağlarını inceledi ve önemli ilişkileri ortaya koydu.

Yargının Çifte Standartları

İBB iddianamesinde, siyasi eleştirilerin ve yolsuzluk iddialarına dair paylaşımların suç unsuru olarak gösterilmesi, adalet sistemindeki çifte standartların açık bir göstergesi haline gelmiştir. Geçmişte iktidar çevreleri tarafından yönetildiği iddia edilen “Aktrol” şebekeleri, nefret söylemleri ve hakaret içeren içerikler üretmesine rağmen hiç bir hukuki işlemle karşılaşmamıştır. Öte yandan, siyasi eleştirilerde bulunan hesapların hedef alınması, yargının iktidarın çıkarlarına hizmet ettiği algısını güçlendirmektedir.

“`